Tıbbi müdahaleden gelen zarar ve ölümler

islam ulemasi; tip ilminin tahsil edilmesinin "Farz-i Kifaye" oldugu hususunda ittifak etmiştir. imam-i Muhammed (rha) "Tedavinin caiz oldugunu söylerken Resulullah (sav)'den rivayet edilen şu Hadis-i şerife dayaniyoruz: "Tedavi olunuz ey Allah'in kullari!.. Muhakkak ki Allah, hiçbir hastalik yaratmamiştir ki, onun için deva yaratmamiş olsun. Ancak ölüm ve yaşlilik bundan müstesnadir." Tedavinin yasak oldugunu söyleyenlerin rivayet ettikleri mensuhtur. Çünkü, Peygamber (sav) Hendek günü, ucu uzunca bir okla elinin damari kopan Saad b. Muaz'i daglayarak tedavi etmiştir. Esad b. Zürare (ra)'yi de, yine daglayarak tedavi ettigi mervidir"(250) hükmünü beyan etmektedir. imam-i şafii (rha): "ilim iki türlüdür. Biri fikih ilmidir ki; bu dini bir ilimdir. Digeri tib ilmidir ki; o da bedene ait bir ilimdir. Bunlardan başkasi meclislerin süsüdür"(251) buyurmaktadir. Ancak şurasi da unutulmamalidir ki; tibbi müdahaleler her zaman şifa ile sonuçlanmaz. Zira şifayi veren, sadece ve sadece Allahu Teala (cc)'dir. şimdi "Tibbi müdahaleden dogan zararlardan veya ölüm halinden doktor mes'ul müdür?" sualine cevap arayalim.

Resul-i Ekrem (sav)'in: "Kim daha önce bilmedigi bir yolla tedaviye kalkarsa, meydana gelecek zarari tazmine mes'uldür"(252) buyurdugu bilinmektedir. Ancak bu Hadis-i şerif'te; tabib zikredilmemiştir. Dolayisiyla herhangi bir kimse; bilmedigi halde, tedavi etmeye kalkar ve sonuçta zarar ortaya çikarsa, tazmin eder. imam-i Azam Ebu Hanife (rha)'ye göre; tib ilmi "Farz-i Kifaye"dir ve zaruridir. Mütehassis bir tabibin, elinde olmayan sebeblerden dolayi meydana gelecek zararlardan mes'ul tutulmasi halinde, hiç kimse tedavi etmeye cesaret edemez. Ayrica hastanin veya velisinin izni sözkonusu oldugu zaman, dogacak zararlardan mes'uliyet düşünülemez.(253) imam-i Malik (rha) "Herhangi bir tabib; "Ulu'lemr'in" ve hastanin izniyle, tib ilmine uygun bir şekilde (fahiş hata yapmadan) tedavi ettigi zaman, meydana gelecek zararlardan mes'ul olmaz." imam-i şafii ve imam-i Ahmed b. Hanbel (rha) "Hastanin veya velisinin izni durumunda, tib ilmine uygun şekilde tedavi eden tabibin, mes'uliyeti sözkonusu olmaz." Sonuç olarak tibbi müdaheleden dogan zarar veya ölümlerden mes'ul olmamak için:

1. Tedavi yapan kimse tabib (doktor) olmalidir.

2. Müdahaleyi iyi niyetle ve tedavi kasdiyla yapmalidir.

3. Tedaviyi, tibbi usullere riayet ederek ve fahiş hatalardan sakinarak yerine getirmelidir.

4. Hastanin ya bizzat kendisi veya velisi tedaviye izin vermelidir.(254)
islam ulemasi: "Doktor, bir kasdi yoksa sorumlu olmaz. Sünnetçi yanlişlikla zekeri veya haşefeyi, yahud da bunlarin bir kismini keserse diyet gerekir ve bunu akilesi verir"(255) hükmünde ittifak etmiştir.