islamın şartlarında olan namaz ve zekat

Zekat, lügatte bereket, nema, temizlik ve saf olmak manalarına gelir. Zekat senelik malî bir ibadettir ki Cenab-ı Hakk'ın emrine itaat için, zengin Müslümanların seneden seneye mallarından kırkta birini; Allahü Teala'nın tayîn ettiği sekiz sınıftan birine vermelerinden ibarettir.

Bu sekiz sınıf Tevbe Sûresi'nin 60. ayeti kerîmesinde bildirilmiştir: "Sadaka(zekat)lar, ancak fakirlere, miskin; yoksullara, onun üzerine (zekatın tahsiline) memur olanlara, müellefe-i kulûb (kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar)a, (azad edilecek) kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara, yolda kalmışlara mahsustur... "

Zekat, İslam'ın beş şartından birisidir. Hür, akıllı, baliğ (ergen) ve nisab miktarı mala malik olan Müslümanın zekat vermesi farzdır. Zekatta nisab: Aslî ihtiyaçlarından ve borçlarından sonra 20 miskal (80,18 gr) altın veya bu değerde nakit para ve ticaret malı; otlayan hayvanlarda ise devede beş, sığırda otuz ve koyunda kırk adettir. Zekat vermenin farz olması için nisaba kavuştuktan sonra malın üzerinden bir yıl geçmelidir.

Aslî ihtiyaçlar: Ev ve ev için lüzûmlu eşya, elbiseler, aletler, kitaplar, binek (at veya araba) ve bir aylık -sahih görülen diğer bir görüşe göre bir senelik- erzaktır. Borç karşılığı para da aslî ihtiyaçlardandır. Nisab miktarının sene içinde eksilmesi, zekat vermeye mani değildir. Nisab miktarının senenin başında ve sonunda mevcut olması yeterlidir.

Zekat verirken veya vermek üzere ayırırken kalb ile zekata niyet edilmesi lazımdır. Dil ile söylemek lazım gelmez. Zekat niyeti ile verirken hediye veya borç olarak verdiğini söylemekte bir mahzûr yoktur.