Peygamberî vasıf: Doğru, ders ve ibret yüklü latife


Kadife bakışlı, tatlı dilli ve şakada da eşsiz örnek insan olan Peygamberimiz Hz. Muhammed (asm), katıla katıla gülmezdi. Ama, daima mütebessimdi. Ona muhatap olanlar tarifsiz bir güven ve huzûr duyardı. Ulvî duyguları en yüce mertebede enerji yaydığından onunla bulunmaktan tarifsiz zevk ve lezzet alırlardı.

Latifeleri gayet yumuşak, gayet ufuk açıcıydı. Şakalarıyla kimseyi kırmazdı. Nükteleri ibret, ders doluydu bir ikazdı. Eğitim ve terbiye metodu da tatlıydı. Nazik ve nazenin nükteleriyle zihinleri hazırlar; bir meselenin iyice pekişmesini, akılda kalmasını sağlardı. Bir kısım gerçekleri, hakikatleri, latîf mizah ile de ruhları nakış nakış işlerdi.

Ahlak ve edebin zirvelerindeydi. Başkalarının edep ve haya anlayışını da zedelemeden gerçekleri ifade ederlerdi. Nazik ve tatlı, kucaklayıcı, müşfik bir üslûp kullanırdı. Çirkin ve kötü şeylerden nezakete daveti de nazikçeydi.

Şu misal, onun en ciddî ve en hassas durumlar karşısında bile gösterdiği tatlı dil ve hoş muamele ile, güzellikle anlatma cephesini göstermektedir:

Kureyş kabilesinden bir genç, Hz. Peygamber’in (asm) huzûruna gelerek, “Ya Resulellah, zina yapmama izin ver!” der.

İslam ahlakıyla bağdaşmayan bu davranış karşısında, Sahabîler, “Sus, sus!” diye üzerine yürümek isterler.

Terbiye ve eğitim hususunda da en mükemmel rehber Hz. Peygamber (asm) gayet sakindir. Genci yağına çağırır ve sohbet etmeye başlar:

“Söyle bakayım; bir başkasının senin annenle zina etmesini ister misin?”

“Yoluna feda olayım, hayır kat’iyyen istemem.”

“Zaten hiç kimse, annelerine böyle şey yapılmasını istemez” buyurdu.

“Bir başkasının senin kızınla zina etmesini ister misin?”

“Hayır, uğrunda öleyim, ya Resulellah, razı olmam.”

“Öyle ise hiç kimse kızıyla zina edilmesine razı olmaz.” Sohbet, böyle soru ve cevaplarla, kız kardeş, hala, teyze ve sair yakın akrabalarına kadar devam eder.

Sonunda hatasını anlayan gence de, şöyle dua da bulunur:

“Allah’ım! Bunun günahını affet; kalbini temizle ve uzuvlarını günah işlemekten koru!” 1

Her noktada rehber ve önderimiz olan Resul-i Ekremin (asm), en hassas, en ciddî mevzu ve istekler karşısında bile nasıl bir tatlı dil ve tavır takındığını dikkate sunmak içindir.

Peygamberimizin (asm) hayatından şakaya dair bazı kesitler, siyer ve hadis kitaplarında nazara verilir.