Kurbanın Dini Hükmü ve Kurban Çeşitleri

İlmihal dilinde kurban ve kurban kesiminin dini hükmü denilince, aksine bir kayıt bulunmadığı sürece, kurban bayramında kesilen kurban ve bunun hükmü anlaşılır.
Kurban kesmenin fıkhi açıdan değerlendirilmesi husu-sunda fakihler arasında görüş farklılıkları vardır. Di-nen aranan şartları taşıyan kimselerin kurban kesmeleri Hanefi mezhebinde ağırlıklı görüşe ve bazı müctehid i-mamlara göre vacip, fakihlerin çoğunluğuna göre müekked sünnettir. Hanefiler, Kur’an’da Hz. Peygamber’e hitaben “Rabbin için namaz kıl, kurban kes” (el-Kevser 108/2) buyrulmasının ümmeti de kapsadığı ve gereklilik bildir-diği görüşündedir. Ayrıca Hz. Peygamber’in birçok hadi-sinde hali vakti yerinde olanların kurban kesmesi emre-dilmiş veya tavsiye edilmiş, hatta “Kim imkanı olduğu halde kurban kesmezse bizim mescidimize yaklaşmasın” (İbn Mace, “Edahi”, 2; Müsned, II, 321), “Ey insanlar, her sene, her ev halkına kurban kesmek vaciptir” (Tirmizi, “Edahi”, 18; İbn Mace, “Edahi”, 2) gibi ifadelerle bu gereklilik önemle vurgulanmıştır. Öte yandan kurban kesmeyi Hz. Peygamber hiç terketmemiştir. Bu ve benzeri delillerden hareket eden fakihler gerekli şartları taşıyanların kur-ban bayramında kurban kesmesini vacip görürler. Sünnet olduğunu ileri sürenler ise, Kur’an’da bu konuda açık bir emrin bulunmayışından, Hz. Peygamber’in devamlı yap-mış olmasının kurbanın sünnet olmasıyla da açıklanabile-ceği noktasından hareket ederler.
Kurban bayramında kesilen kurbandan ayrı olarak yine ibadet niyetiyle kesilen başka kurban çeşitleri de var-dır. Buna göre kurban çeşitleri şöylece sıralanabilir: Kurban bayramında kesilen kurban, adak kurbanı, akika kurbanı, kıran ve temettü haccı yapanların kestikleri ve hedy adı verilen kurban, hacda yasakların ihlali halinde gereken ceza ve kefaret kurbanı. Bu kurban çeşitlerinin ortak ve farklı hükümleri vardır.
Vasiyetinin veya adağının bulunması halinde ölmüş kimse için kurban kesilmesi gerekir ve kesilen kurbanın etinin tamamı fakirlere dağıtılır. Vasiyet veya adak olmasa bile, Şafiiler hariç fakihlerin çoğunluğuna göre, sevabı ölüye bağışlanmak üzere onun adına kurban kesile-bilir.

Kurbanın Dini Hükmü ve Kurban Çeşitleri islamseli.net islami forum,dini forum arşivi Kurbanın Dini Hükmü ve Kurban Çeşitleri