İtikafın sartları ve rukunleri nelerdir

İ'tikaf'ın sahih olabilmesi için bazı şartların bulunması gerekir. Birincisi: Niyyet'tir!.. Niyetsiz İ'tikafın sahih olmayacağı hususunda icma vardır. Miracü'd-Diraye'de de böyledir. İkincisi İ'tikafın mescidde yapılması şarttır. Sahih olan kavle göre; ezan okunup, kamet getirilen ve cemaatle namaz kılınan her mescidde İ'tikaf yapılabilir. Hulasa'da da böyledir. İ'tikafın en efdali; Mescid-i Haram'da (Kabe-i Şerif'te) yapılan İ'tikaftır. Sonra sırası ile; Medine-i Münevvere'de bulunan Mescid-i Nebeviyye'de, sonra Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa'da, sonra cemaati çok olan mescidlerde yapılan İ'tikaf daha efdaldir.(117) Üçüncüsü: İ'tikafın şartlarından birisi de oruçtur. Resul-i Ekrem (sav)'in: "İ'tikaf ancak oruçla birlikte eda edilir"(118) Hadis-i Şerifini esas alan Hanefi fukahası, "Oruç tutmadan hiçbir İ'tikafın sahih olmayacağı" hükmünde ittifak etmiştir.(119) Dördüncüsü: Müslüman olmak, akıl, cünüblükten, hayız ve nifastan temiz bulunmak da İ'tikafın şartlarındandır.(120) Zira Müslüman olmayan kimse, ibadete ehil değildir. Mecnun ve deli gibi kimseler de; "Niyyet" ehli değildirler. Cünüb, hayızlı ve nifaslı olanlar da, mescide girmekten menedilmişlerdir. İ'tikaf için büluğ şart değildir. Akıllı olan çocuğun yaptığı İ'tikaf sahih olur. İ'tikafın sıhhati için erkek olmak ve hür olmak da, şart değildir. Kadın kocasının izni ile, köle de efendisinin muvafakatı ile İ'tikafa girebilir.(121)
Kadınlar içinde oturdukları evlerin mescidinde İ'tikaf yaparlar. Bu durumda, İ'tikaf yaptıkları yerler kadınlar hakkında cemaatin namaz kıldığı mescidler gibi olur. İmam-ı Merginani: "Kadınlara gelince; onlar evlerinin mescidinde İ'tikafa girerler. Zira kadının namazının mevkii orasıdır. Bu durumda, kadının orda İ'tikafa girmesi tahakkuk eder. Şayed kadın için evde mescid bulunmaz ise orda bir mevkii (oda) tayin eder ve orada İ'tikafa girer"(122) hükmünü zikretmektedir. Kadınların dışardaki mescidlerde İ'tikafa girmeleri caizdir, ancak bu mekruhtur. Serahsi'nin Muhıyt'inde de böyledir.(123) Essah olan kavle göre; kadının evinde yapmış olduğu İ'tikaf, dışardaki mescidde yapmış olduğu İ'tikaftan daha efdaldir.