Cömertlik Örneği
Şöyle anlatılır: Yahya b. Hâlid, hilafet makamından ayrılıp bineği üzerinde evine gidiyordu. Evine geldiğinde kapısının önünde birisinin oturduğunu gördü. Biraz daha yaklaşınca Yahya'yı gören adam, ayağa kalkarak ona selam verdi ve:
"Ey Ebu Cafer!144 Ben senin eline muhtaç birisiyim; Yüce Allah'ın, ihtiyacımı gidermede seni vesile etmesini istedim" dedi. Yahya onun için evinde müstakil bir yer tahsis edilmesini, ayrıca ona her gün bin dirhem verilmesini ve kendi yediği yemeğin aynısından ona da götürülmesini emretti. Adam, Yahya'nın evinde bu hâl üzere tam bir ay kaldı. Bu süre içerisinde elinde otuz bin dirhem birikti. Bir ay sonra adam, dirhemleri alıp evden ayrıldı. Adamın durumu Yahya'ya anlatılınca:
"Allah'a yemin olsun ki, şayet o adam ömrü boyunca yanımdan kalsaydı; ben kendisine iyilik eder, ikramımı kesmezdim" dedi.
Hikmet ehlinden birisine: "İnsanlar içinde en üstün hâl sahibi kimdir?" diye sorulduğunda; o: "Himmeti en yüksek, ilmi en çok, anlayışı en ileri ve hâli en temiz olan kimsedir" demiştir.
Yine ona: "İnsanın, başına gelen zorluk ve sıkıntılardan kurtulmak için kime baş vurması uygundur?" diye sorulduğunda: "Sultanlara, büyük zatlara, yüksek himmet sahiplerine ve şerefli şahsiyetlere" diye cevap verdi.
144 Ebu Cafer, Yahya b. Halid el-Bermekî'nin künyesidir.
İMAM GAZALİ
223
Bunun için denilmiş ki: "Ya denize komşu ol, ya da sultana!"