Süt akrabalığı - Süt hısımlığının hükmü

Aralarında süt hısımlığı bulunan kimselerin evlenmeleri haramdır. Süt hısımları her nasılsa evlenmişlerse, durum anlaşıldığında derhal ayrılmaları gerekir.

Çünkü anne sütünün, çocuğun büyüme ve gelişmesinde eşsiz bir rolü, çocukla onu emziren anne arasında duygusal bir bağı vardır. Bu husus, günümüzde tıp tarafından da tesbit edilmiştir.

Aralarında süt hısımlığı bulunan kimseler, birbirine nâmehrem olmazlar. Bir fitne korkusu muhtemel olmayınca birbirine bakabilirler.

Süt emme ile süt hısımlığı sabit olursa da bununla nafaka, miras, azad etme, şahitliğin kabul olmaması, nikâh velayeti, mal velayeti gibi diğer neseb hükümleri sabit olmaz. Çünkü neseb, süt vermekten daha kuvvetlidir. Süt hısımlığı, sadece nass yani ayet-i kerime ve hadis-i şerif ile sabit olan hususlarla sınırlı kalır. Nesebe her bakımdan eşit haklar sağlamaz.

Mesela bir süt ana, süt oğlu veya süt kızından nafaka isteyemez. Ve bunlardan biri vefat edince kendisine diğeri varis olamaz. Ancak başka bir yönden nafakaya veya mirasa hak sahibi olursa o zaman nafaka alır ve varis olur.

Süt Emme Sebebi İle Nikahları Haram Olan Kadınlar

Kur’ân-ı Kerîm’de:

“... Sizi emziren analarınız ve süt kız kardeşleriniz ile evlenmeniz size haram kılındı...” buyrulur. Bu âyet-i kerimede: Biri süt anne, diğeri de süt kardeş olmak üzere yalnız iki tane süt hısımından söz edilmiştir. Bu konuda genel prensip hadis-i şeriflerle konulmuştur.

Abdullah b Abbâs (R.A.) den rivayete göre Hz.Peygamber (S.A.V.) efendimiz, amcası Hz. Hamza (R.A.)nun kızı hakkında:

“O, bana halâl olmaz. Nesebden dolayı haram olan, sütten dolayı da haram olur. Çünkü O, benim süt kardeşim Hamza’nın kızıdır.” Buyurdu.

Hz. Hamza (R.A.), Hz.Peygamber (S.A.V.) efendimizin hem amcası, hem de süt kardeşidir. Çünkü Ebu Leheb’in cariyesi Süveybe her ikisini de emzirmiştir. Hz. Hamza (R.A.), Hz.Peygamber (S.A.V.) efendimizden iki yaş daha büyük idi.

Bu hususta Hz.Aişe (R.Anha)dan rivayete göre Resûlullah (S.A.V.) efendimiz:

“Doğum, nesebten dolayı evlenilmesi ne haram olmuş ise, sütten dolayı da evlenilmesi haram olur.”

Süt hısımlığı sebebi ile nikâhları haram olan kadınlar, nesep yakınlığı sebebi ile nikâhları haram olan kadınlar gibi şu dört sınıfa ayrılırlar:

1- Usûldür: Bunlar, bir kimsenin süt anası ve süt ana ve babasının neseben veya rezâan yani süt valideleri ile ne kadar varsa nineleridir.

2- Fürûdur. Bunlar, bir kimsenin süt kızları ve süt evlâdının neseben veya rezâan kızları ile ne kadar varsa kız torunlarıdır.

3- Süt baba ve ananın neseben veya rezâan cüzleridir. Bunlar, bir kimsenin rezâan ana baba bir veya baba bir veyahut ana bir kız kardeşleri ile rezâan erkek veya kız kardeşlerinin neseben ve rezâan kızları ve ne kadar varsa kız torunlarıdır.

4- Süt baba ve ana tarafından dedelerin neseben veya rezâan cüzleridir. Bunlar da bir kimsenin rezâan ana-baba bir veya baba bir veyahut ana bir teyzeleri ile halalarıdır.

Neseben baba ve ananın rezâan valideleri, nineleri ve kızkardeşleri ile teyze ve halaları da bu dördüncü sınıfa dahildirler.

Bu sebeple bir kimse, mesela neseben babasının süt kardeşini veya teyzesini nikâh edemez.

Yukarıdaki meseleden de anlaşıldığı üzere süt veren kadın, süt emen çocuğun süt annesidir, süt veren kadının kocası da süt emen çocuğun süt babasıdır.

Mehmet Talu.